Sp贸艂dzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego

Sp贸艂dzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego (mieszkanie lokatorskie) jest form膮 posiadania przez cz艂onka sp贸艂dzielni mieszkaniowej prawa do mieszkania w lokalu, bez prawa w艂asno艣ci do tego lokalu.

Sp贸艂dzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego w odr贸偶nieniu od sp贸艂dzielczego w艂asno艣ciowego prawa do lokalu nie jest ograniczonym prawem rzeczowym. Sp贸艂dzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego聽jest form膮 prawn膮 na rzeczy cudzej. Forma takiego posiadania oraz korzystania ze sp贸艂dzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest bardzo zbli偶ona do najmu.

W jaki spos贸b nabywane jest sp贸艂dzielcze lokatorskie prawo do lokalu?

Warunkiem uzyskania sp贸艂dzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest cz艂onkostwo w sp贸艂dzielni, kt贸re powstaje z chwil膮 zawarcia umowy nabycia sp贸艂dzielczego w艂asno艣ciowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wniesienia stosownego wk艂adu mieszkaniowego.

Przez umow臋 o ustanowienie sp贸艂dzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego聽sp贸艂dzielnia zobowi膮zuje si臋 odda膰 osobie, na rzecz kt贸rej ustanowione jest prawo, lokal mieszkalny do u偶ywania, a osoba ta zobowi膮zuje si臋 wnie艣膰 wk艂ad mieszkaniowy oraz uiszcza膰 op艂aty okre艣lone w ustawie i w statucie sp贸艂dzielni.聽Umowa o ustanowienie sp贸艂dzielczego lokatorskiego prawa do lokalu powinna by膰 zawarta, pod rygorem niewa偶no艣ci, w formie pisemnej.

W praktyce osoba ubiegaj膮c膮 si臋 o ustanowienie sp贸艂dzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego wnosi wk艂ad mieszkaniowy odpowiadaj膮cy r贸偶nicy mi臋dzy kosztem budowy przypadaj膮cym na jej lokal, a uzyskan膮 przez sp贸艂dzielni臋 pomoc膮 ze 艣rodk贸w publicznych lub z innych 艣rodk贸w uzyskanych na sfinansowanie koszt贸w budowy lokalu (Art. 10 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o sp贸艂dzielniach mieszkaniowych).

Zazwyczaj kwota wk艂adu, jak膮 musi ui艣ci膰 zainteresowany sp贸艂dzielczym lokatorskim prawem do mieszkania, wynosi 30% ceny mieszkania (sp贸艂dzielcze w艂asno艣ciowe 鈥 100% koszt贸w budowy).
W艂a艣cicielem i zarz膮dzaj膮cym budynkiem, w kt贸rym znajduje si臋 mieszkanie lokatorskie jest sp贸艂dzielnia mieszkaniowa.

Sp贸艂dzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego:

  • mo偶e by膰 ustanowione na rzecz cz艂onka sp贸艂dzielni albo cz艂onka sp贸艂dzielni i jego ma艂偶onka,
  • mo偶e nale偶e膰 do jednej osoby albo do ma艂偶onk贸w,
  • podlega ochronie prawnej.

Przeczytaj:聽Sp贸艂dzielcze w艂asno艣ciowe prawo do lokalu mieszkalnego a prawo odr臋bnej w艂asno艣ci

Co mieszkanie lokatorskie mo偶na: wynaj膮膰,聽sprzeda膰, dziedziczy膰?

Sp贸艂dzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego聽mo偶e by膰 przedmiotem wynajmu lub te偶 mo偶e by膰 oddane w bezp艂atne u偶ywanie聽鈥 pod warunkiem zachowania dotychczasowego sposobu korzystania z mieszkania. Ka偶da zmiana sposobu korzystania z mieszkania wymaga zgody sp贸艂dzielni.

Je偶eli wynaj臋cie lub oddanie w bezp艂atne u偶ywanie mia艂oby wp艂yw na wysoko艣膰 op艂at na rzecz sp贸艂dzielni, cz艂onek obowi膮zany jest do pisemnego powiadomienia sp贸艂dzielni o tej czynno艣ci.

Lokatorzy sp贸艂dzielczego prawa lokatorskiego mog膮 mieszka膰 w mieszkaniach lokatorskich, jednak偶e聽nie mog膮 ich sprzeda膰, darowa膰 ani tez podzieli膰.

Sp贸艂dzielcze lokatorskie prawo do lokalu聽nie mo偶e by膰 przedmiotem dziedziczenia.聽Dziedziczeniu podlega jednak wk艂ad mieszkaniowy, kt贸ry sp贸艂dzielnia w przypadku 艣mierci cz艂onka sp贸艂dzielni jest zobowi膮zana zwr贸ci膰 cz艂onkowi rodziny zmar艂ego.聽Je偶eli prawo do lokalu przys艂ugiwa艂o wsp贸lnie ma艂偶onkom, nie wygasa ono, lecz przechodzi na ma艂偶onka 偶yj膮cego. Je艣li ma艂偶onek nie by艂 cz艂onkiem sp贸艂dzielni, przys艂uguje mu roszczenie o przyj臋cie w poczet cz艂onk贸w sp贸艂dzielni.

Sp贸艂dzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego nie mo偶e by膰 ani podzielone, ani sprzedane. Je艣li mieszkanie jest cz臋艣ci膮 maj膮tku wsp贸lnego ma艂偶onk贸w nie mo偶na po prostu zastosowa膰 podstawowych mechanizm贸w podzia艂u maj膮tku po rozwodzie. W sytuacji rozwodu konieczne jest przeniesienie prawa na jednego z ma艂偶onk贸w, np. w drodze post臋powania o podzia艂 maj膮tku.

Czy mo偶na za艂o偶y膰 ksi臋g臋 wieczyst膮 dla mieszkania lokatorskiego?

Mieszkania lokatorskie s膮 pozbawione mo偶liwo艣ci za艂o偶enia ksi臋gi wieczystej, co jednoznacznie wyklucza mo偶liwo艣膰 zaci膮gni臋cia przez lokatora takiego mieszkania, kredytu hipotecznego.

Utrata sp贸艂dzielczego lokatorskiego prawa do lokalu 鈥 w jakiej sytuacji?

Sp贸艂dzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego聽wygasa z chwil膮 ustania cz艂onkostwa oraz w ni偶ej wymienionych sytuacjach:

  • w przypadku zaleg艂o艣ci w op艂atach dotycz膮cych pokrycia koszt贸w zwi膮zanych z eksploatacj膮 i utrzymaniem lokalu, eksploatacj膮 i utrzymaniem nieruchomo艣ci wsp贸lnych, eksploatacj膮 i utrzymaniem nieruchomo艣ci stanowi膮cych mienie sp贸艂dzielni przez uiszczanie op艂at zgodnie z postanowieniami statutu 鈥 za okres co najmniej 6 miesi臋cy,
  • w przypadku ra偶膮cego lub uporczywego wykraczania osoby korzystaj膮cej z lokalu przeciwko obowi膮zuj膮cemu porz膮dkowi domowemu albo niew艂a艣ciwego zachowania tej osoby czyni膮cego korzystanie z innych lokali lub nieruchomo艣ci wsp贸lnej uci膮偶liwym.

We wskazanych zdarzeniach, sp贸艂dzielnia mo偶e w trybie procesu 偶膮da膰 orzeczenia przez s膮d o wyga艣ni臋ciu sp贸艂dzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego.聽Je偶eli podstaw膮 偶膮dania orzeczenia o wyga艣ni臋ciu sp贸艂dzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest zaleganie z zap艂at膮 w/w op艂at, orzeczenie o wyga艣ni臋ciu sp贸艂dzielczego lokatorskiego prawa nie mo偶e nast膮pi膰 przed zamkni臋ciem rozprawy przed s膮dem pierwszej instancji, a je偶eli wniesiono apelacj臋 鈥 przed s膮dem drugiej instancji cz艂onek sp贸艂dzielni ui艣ci wszystkie zaleg艂e op艂aty.

W przypadku, gdy sp贸艂dzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego przys艂uguje ma艂偶onkom wsp贸lnie, s膮d mo偶e orzec o wyga艣ni臋ciu sp贸艂dzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego wobec jednego z ma艂偶onk贸w albo wobec obojga ma艂偶onk贸w.

W wypadku wyga艣ni臋cia sp贸艂dzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego sp贸艂dzielnia wyp艂aca osobie uprawnionej warto艣膰 rynkow膮 tego lokalu.聽Z warto艣ci rynkowej lokalu sp贸艂dzielnia potr膮ca przypadaj膮c膮 na dany lokal cz臋艣膰 zobowi膮za艅 sp贸艂dzielni zwi膮zanych z budow膮 lokalu, w tym w szczeg贸lno艣ci niewniesiony wk艂ad mieszkaniowy.聽Je偶eli sp贸艂dzielnia skorzysta艂a z pomocy uzyskanej ze 艣rodk贸w publicznych lub z innych 艣rodk贸w, potr膮ca si臋 r贸wnie偶 nominaln膮 kwot臋 umorzenia kredytu lub dotacji, w cz臋艣ci przypadaj膮cej na ten lokal oraz kwoty zaleg艂ych op艂at, a tak偶e koszty okre艣lenia warto艣ci rynkowej lokalu.

Przys艂uguj膮ca osobie uprawnionej warto艣膰 rynkowa nie mo偶e by膰 wy偶sza od kwoty, jak膮 sp贸艂dzielnia uzyska od osoby obejmuj膮cej lokal w wyniku przetargu przeprowadzonego przez sp贸艂dzielni臋 zgodnie z postanowieniami statutu, pomniejszon膮 o cz臋艣膰 zobowi膮za艅 sp贸艂dzielni zwi膮zanych z budow膮 przedmiotowego lokalu.

Przeczytaj:聽Sp贸艂dzielnia mieszkaniowa a wsp贸lnota mieszkaniowa 鈥 czym si臋 r贸偶ni膮?

Czy mieszkanie lokatorskie mo偶na przekszta艂ci膰 w odr臋bn膮 w艂asno艣膰? Wykup mieszkania lokatorskiego

Na pisemne 偶膮danie cz艂onka, kt贸remu przys艂uguje sp贸艂dzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, sp贸艂dzielnia jest obowi膮zana zawrze膰 z tym cz艂onkiem umow臋 przeniesienia w艂asno艣ci lokalu po dokonaniu przez niego:

  1. sp艂aty przypadaj膮cej na ten lokal cz臋艣ci zobowi膮za艅 sp贸艂dzielni zwi膮zanych z budow膮,
  2. sp艂aty zad艂u偶enia z tytu艂u op艂at (zwi膮zanych z eksploatacj膮 i utrzymaniem nieruchomo艣ci w cz臋艣ciach przypadaj膮cych na ten lokal).

Po spe艂nieniu powy偶szych wymaga艅, sp贸艂dzielnia mieszkaniowa w terminie 6 miesi臋cy od dnia z艂o偶enia wniosku przez osob臋 uprawnion膮, powinna zawrze膰 umow臋 przeniesienia w艂asno艣ci lokalu,聽chyba 偶e nieruchomo艣膰 posiada nieuregulowany stan prawny, tj. ze wzgl臋du na brak ksi臋gi wieczystej nie mo偶na ustali膰 os贸b, kt贸rym przys艂uguj膮 do niej prawa rzeczowe聽(Art. 113 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomo艣ciami) lub sp贸艂dzielni nie przys艂uguje prawo w艂asno艣ci lub u偶ytkowania wieczystego gruntu, na kt贸rym wybudowa艂a sama budynek lub wybudowali go jej poprzednicy prawni.

Przeczytaj:聽Mieszkania sp贸艂dzielcze na gruncie o nieuregulowanym stanie prawnym

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o sp贸艂dzielniach mieszkaniowych,聽Rozdzia艂 2. Sp贸艂dzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego.
  2. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomo艣ciami

Tutaj nas znajdziesz

Skontaktuj si臋 z nami!

#Zapraszamy na konsultacje

– b膮d藕 bli偶ej swoich cel贸w z Green Finanse